ذرت دامی یکی از اصلی‌ترین نهاده‌های خوراک دام و طیور در کشور است و سهم بالایی در هزینه تمام‌شده تولید دارد. هرگونه اختلال در عرضه یا افزایش قیمت این نهاده، مستقیماً زنجیره تولید دام، طیور و محصولات پروتئینی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تا مدتی قبل، ذرت دامی با نرخ دولتی حدود ۱۱,۳۰۰ تومان عرضه می‌شد؛ اما امروز، با حذف عملی عرضه دولتی ذرت دامی، قیمت این نهاده به حدود ۴۳,۰۰۰ تومان در بازار آزاد رسیده است؛ وضعیتی که شباهت کامل به بحران اخیر جو دامی دارد.

وضعیت گذشته بازار ذرت دامی

در دوره عرضه دولتی، ذرت دامی با هدف:

 • حمایت از دامدار و مرغدار

 • کاهش هزینه خوراک

 • کنترل قیمت گوشت، مرغ و تخم‌مرغ

 • ایجاد ثبات در بازار نهاده‌ها

با نرخ مشخص و مصوب توزیع می‌شد. قیمت ۱۱,۳۰۰ تومان هرچند برای تولیدکننده ایده‌آل نبود، اما امکان برنامه‌ریزی، استمرار تولید و کنترل هزینه‌ها را فراهم می‌کرد.

حذف عرضه دولتی ذرت دامی؛ تکرار یک بحران

در شرایط فعلی، عرضه دولتی ذرت دامی عملاً متوقف شده است.

دامدار و مرغدار:

 • سهمیه مشخصی ندارد

 • دسترسی پایدار به نهاده ندارد

 • و ناچار به خرید از بازار آزاد است

در نتیجه، ذرت دامی نیز مانند جو، به کالایی کاملاً تجاری و بدون حمایت تبدیل شده است.

جهش قیمت ذرت دامی؛ از ۱۱,۳۰۰ تا ۴۳,۰۰۰ تومان

افزایش قیمت ذرت دامی از ۱۱,۳۰۰ تومان به حدود ۴۳,۰۰۰ تومان به معنای:

 • حدود ۴ برابر شدن هزینه خوراک

 • افزایش شدید هزینه تولید دام و طیور

 • کاهش یا حذف کامل سود تولیدکنندگان

برای واحدهایی با مصرف روزانه بالا، این افزایش قیمت عملاً به زیان قطعی منجر می‌شود.

پیامدهای حذف عرضه دولتی ذرت دامی

فشار مستقیم بر دامداران و مرغداران

ذرت دامی ستون اصلی جیره غذایی دام و طیور است. افزایش قیمت آن، کل ساختار هزینه تولید را تحت فشار قرار می‌دهد.

افزایش قیمت محصولات پروتئینی

گرانی ذرت دامی، مستقیماً باعث افزایش قیمت:

 • گوشت مرغ

 • تخم‌مرغ

 • گوشت قرمز

 • و لبنیات

می‌شود.

خروج تولیدکنندگان کوچک از بازار

مرغداری‌ها و دامداری‌های کوچک، توان تحمل این شوک قیمتی را ندارند و به‌تدریج از چرخه تولید خارج می‌شوند.

تهدید امنیت غذایی کشور

کاهش تولید داخلی، وابستگی به واردات محصولات پروتئینی را افزایش داده و امنیت غذایی را در معرض خطر قرار می‌دهد.

تناقض سیاستی در بازار ذرت دامی

در حالی که:

 • قیمت محصولات نهایی تحت نظارت و کنترل است

 • نهاده اصلی تولید با قیمت آزاد و بدون حمایت تأمین می‌شود

این تناقض، تولیدکننده را به بن‌بست می‌کشاند و انگیزه تولید را از بین می‌برد.

تجربه بازار؛ ذرت دامی هم مسیر جو را رفت

تجربه فعالان بازار نشان می‌دهد:

 • حذف عرضه دولتی ذرت دامی، مشکل توزیع را حل نکرد

 • شفافیتی ایجاد نشد

 • و فشار مستقیماً به تولیدکننده منتقل شد

ذرت دامی نیز مانند جو، از یک نهاده حمایتی به عامل فشار اقتصادی تبدیل شده است.

راهکارهای پیشنهادی برای بازار ذرت دامی

برای جلوگیری از تعمیق بحران، لازم است:

 • عرضه دولتی ذرت دامی به‌صورت هدفمند بازگردد

 • یارانه مستقیماً به مصرف‌کننده واقعی اختصاص یابد

 • مسیر واردات تا مصرف شفاف شود

 • واسطه‌های غیرضروری حذف شوند

 • یا آزادسازی کامل همراه با حمایت جبرانی اجرا شود

جمع‌بندی نهایی

حذف عرضه دولتی ذرت دامی و افزایش قیمت آن از ۱۱,۳۰۰ تومان به ۴۳,۰۰۰ تومان،

تکرار دقیق بحران جو دامی است و فشار سنگینی بر دامداران، مرغداران و تولید داخلی وارد کرده است.

در صورت ادامه این روند، ذرت دامی نیز به یکی از عوامل اصلی تضعیف تولید و افزایش قیمت محصولات پروتئینی تبدیل خواهد شد.