تصور کنید ساعت ۷ صبح است؛ زنگ ساعت به صدا درمیآید و زمان شروع یک روز تازه فرا رسیده. مثل میلیونها نفر در سراسر جهان، شما هم احتمالاً برای شروع روز به یک نوشیدنی انرژیبخش نیاز دارید. وارد آشپزخانه میشوید و دوباره همان قهوه همیشگی را آماده میکنید؛ قهوهای که سالهاست طعمش برایتان آشناست. اما آیا تا به حال به دنیای متنوع قهوهها و نوشیدنیهایی که میتوان هم در کافهها سفارش داد و هم در خانه تهیه کرد فکر کردهاید؟
فرقی نمیکند قصد داشته باشید اطلاعات خود را درباره قهوه افزایش دهید، منوی کافیشاپها را بهتر بشناسید یا به دنبال دستور تهیه یک نوشیدنی جدید و خوشطعم باشید؛ این مطلب دقیقاً برای شماست. در ادامه، انواع قهوه را از زوایای مختلف بررسی میکنیم؛ از دانههای قهوه گرفته تا نوشیدنیهای متنوع و روشهای مختلف دمآوری.
اگر قصد خرید قهوه دارید — چه برای مصرف خانگی، چه کافیشاپ و چه واردات عمده — بهترین انتخاب کیمیا زر می باشد. کیمیا زر یکی از وارد کننده های اصلی قهوه در ایران می باشد که هر آنچه که نیاز داشته باشید را با ضمانت تازگی در اختیار شما قرار می دهد.
انواع اصلی دانه قهوه در جهان
در دنیا بیش از ۱۲۰ گونه گیاه قهوه وجود دارد، اما به صورت کلی چهار نوع دانه قهوه داریم: عربیکا (Arabica)، روبوستا (Robusta)، لیبریکا (Liberica) و اکسلسا (Excelsa)
روبوستا (Robusta)
دانههای قهوه روبوستا ارزانقیمتتر از عربیکا هستند، زیرا با سهولت بیشتری پرورش مییابند. اما نباید گول این برچسب قیمت ارزانتر را خورد، زیرا روبوستا مقادیری بالایی از کافئین را در بر میگیرد و میتواند صبح شما را زیر و رو کند. روبوستا در اروپا، آفریقا و خاورمیانه محبوب است. این دانه طعمی قوی و تلخ دارد و معمولا از آن در قهوههای فوری یا نوشیدنیهای اسپرسو استفاده میشود.
- طعم: قوی و تلخ
- مقدار کافئین: زیاد
عربیکا (Arabica)
دانه قهوه عربیکا را به وفور میتوان در نقاط مختلف جهان مانند آمریکای شمالی، برزیل و ویتنام یافت. افرادی که مایل به دم کردن قهوه خود هستند، معمولا عربیکا را انتخاب میکنند که طعمی شیرین و ملایم دارد. این نوع از گیاه قهوه نیازمند توجه بیشتری است تا شیرینیاش حفظ شود و بنابراین با قیمت بالاتری هم به فروش میرسد. عربیکا ضمنا نسبت به دیگر دانهها مقادیری متوسط از کافئین دارد.
- طعم: شیرین و ملایم
- مقدار کافئین: متوسط
لیبریکا (Liberica)
دانه لیبریکا که نادرتر از هر دانه دیگری است، به قوی بودن شهرت دارد. این نوع از قهوه که به صورت بومی در مناطق مرکزی و غربی آفریقا کشت میشود، طعمی برجسته و دودی را زیر زبان شما میآورد. از آنجایی که این دانه قهوه برای رشد به آبوهوای گرم و شرجی نیاز دارد، در ابعاد آنقدرها کلان تولید نمیشود. اگر روزی روزگاری راهتان به اندونزی یا فیلیپین افتاد، حتما خودتان را به یک لیوان قهوه لیبریکای دودی و آجیلی مهمان کنید.
- طعم: آجیلی و دودی
- مقدار کافئین: کم
اکسلسا (Excelsa)
دانههای قهوه اکسلسا در واقع متغیری از همان دانه لیبریکا هستند و عمدتا در آسیای جنوب شرقی پرورش مییابند. این گیاه در ارتفاعات به بهترین شکل پرورش پیدا میکند و قامت خود آن به ۶ الی ۹ متر میرسد. اکسلسا طعمی ترش و میوهای را به لیوان قهوه شما میآورد و معمولا با دانههای دیگر ترکیب میشود تا طعمی غنیتر به دست آید.
- طعم: ترش و میوهای
- مقدار کافئین: کم
تفاوت عربیکا و روبوستا در یک نگاه
ویژگی عربیکا روبوستا
میزان کافئین 1 – 1.5% 2 – 2.7%
طعم میوهای، ملایم تلخ، خاکی
قیمت بالاتر اقتصادیتر
مناسب برای قهوه تخصصی اسپرسو کرمادار
مقاومت گیاه حساس مقاوم
کدام قهوه کافئین بیشتری دارد؟
روبوستا تقریباً دو برابر عربیکا کافئین دارد. به همین دلیل در میکسهای اسپرسو استفاده میشود. روبوستا برای بیدارکنندگی بیشتر مناسب است و گرمای بیشتری تولید میکند. اگر تاکنون قهوه را امتحان نکرده اید حتما از قهوه با کافئین کم شروع کنید چرا که کافئین بالا می تواند تپش قلب ایجاد کند و ممکن است واکنش خوبی به آن نداشته باشید.
انواع قهوه
اکثر نوشیدنیهای بر پایه قهوه از سه عنصر رایج بهره میبرند: اسپرسو، شیر بخاردیده و کف شیر یا همان فوم شیر. بعد از اینها، بسته به سلیقه منحصر به فرد هرکسی میتوان به سراغ افزودنیهای هرچه بیشتر رفت. در ادامه برخی از رایجترین نوشیدنیهای بر پایه اسپرسو و قهوه را بررسی میکنیم تا دفعه بعدی دقیقا همان چیزی که میخواهید را سفارش دهید.
اسپرسو
اسپرسو (Espresso) که به عنوان «شورت بلک» (Short Black) هم شناخته میشود، از حدود ۳۰ میلیلیتر قهوه غلیظ تشکیل شده. اگرچه داریم درباره یک نوشیدنی ساده و سرراست صحبت میکنیم، اما مهارت یافتن در تهیه اسپرسو میتواند اندکی دشوار و زمانبر باشد.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو
- لیوان: لیوان اسپرسوی ۶۰ تا ۱۲۰ میلیلیتری
دابل اسپرسو
دابل اسپرسو (Double Espresso) را ممکن است با نام متفاوت «دوپیو» (Doppio) در منوی کافیشاپها بیابید. این نوشیدنی بسیار غلیظ و قوی است و میتواند باعث تپش قلب در بسیاری از افراد شود.
- محتوا: ۲ شات اسپرسو
- لیوان: فنجان دمیتاس ۹۰ الی ۱۲۰ میلیلیتری
رد آی
هدف از تهیه نوشیدنی «رد آی» (Red Eye)، افزودن کافئین هرچه بیشتر به یک لیوان قهوه استاندارد است.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۱۸۰ میلیلیتر قهوه دم چکهای
- لیوان: لیوان قهوه ۲۴۰ میلیلیتری
بلک آی
«بلک آی» (Black Eye) هم مثل «رد آی» است، اما با این تفاوت که حاوی ۲ شات اسپرسو بوده و بنابراین کافئین بسیار بیشتری دارد.
- محتوا: ۲ شات اسپرسو + ۱۸۰ میلیلیتر قهوه دم چکهای
- لیوان: لیوان قهوه ۲۴ تا ۳۰۰ میلیلیتری
آمریکانو
«آمریکانو» (Americano) یکی از محبوبترین نوشیدنیهای صبحهنگام به حساب میآید و ریشههای آن به دوران جنگ جهانی دوم بازمیگردد، دورانی که سربازان با افزودن آب به قهوه خود سعی داشتند دوام جیره قهوه روزانه خود را افزایش دهند. آب باعث میشود اسپرسو رقیقتر شود و در عین حال، همچنان حاوی مقادیر قابل توجهی از کافئین باشد.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۹۰ میلیلیتر آب جوش
- لیوان: لیوان شیشهای قهوه ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلیلیتری
لانگ بلک
نوشیدنی «لانگ بلک» (Long Black) هم شباهت زیادی به آمریکانو دارد، اما ریشههای آن به نیوزلند و استرالیا بازمیگردد. لانگ بلک معمولا به شکلی خامهایتر از آمریکانو در میآید.
- محتوا: ۲ شات اسپرسو + ۹۰ میلیلیتر آب جوش
- لیوان: لیوان شیشهای قهوه ۱۸۰ تا ۲۴۰ میلیلیتری
ماکیاتو
کلمه «ماکیاتو» (Macchiato) در ایتالیایی به معنای «علامت» یا «لکه» است و به لکهای اشاره دارد که هنگام ریختن شیر بخاردیده روی سطح اسپرسو پدید میآید. در این نوشیدنی، گاهی از سیروپهای طعمدهنده هم استفاده میشود و طعم سیروپ بستگی به سلیقه مشتری دارد.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۱ تا ۲ قاشق چایخوری شیر بخاردیده
- لیوان: لیوان اسپرسو شیشهای ۹۰ میلیلیتری
لانگ ماکیاتو
یکی دیگر از انوع قهوه که معمولا با ماکیاتوی عادی اشتباه گرفته میشود، «لانگ ماکیاتو» (Long Macchiato) نام دارد که در مقادیر بیشتری به دستتان میرسد و معمولا از طریق لایههای مختلف قهوه و شیر بخاردیده قادر به شناسایی آن خواهید بود.
- محتوا: ۲ شات اسپرسو + ۲ تا ۴ قاشق چایخوری شیر بخاردیده
- لیوان: لیوان راکس ۱۵۰ میلیلیتری
کورتادو
نوشیدنی کورتادو (Cortado)، ماکیاتو را یک گام جلوتر برده و ترکیبی برابر از اسپرسو و شیر گرم در اختیارتان میگذارد تا کمتر طعم و خواص اسیدی قهوه را احساس کنید.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۳۰ میلیلیتر شیر گرم + ۱ سانتیمتر کف شیر
- لیوان: لیوان راکس ۱۵۰ میلیلیتری
بریو
نوشیدنی «بریو» (Breve)، اسپرسوی عادی را اندکی دگرگون کرده و همراه با ترکیبی برابر از شیر و کف شیر از راه میرسد تا طعمی متفاوت و غنی ارائه کند.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۳۰ میلیلیتر شیر گرم + ۱ سانتیمتر کف شیر
- لیوان: فنجان ۱۵۰ تا ۲۱۰ میلیلیتری
کاپوچینو
ایتالیاییها معمولا این نوشیدنی جذاب و خامهای را همراه با صبحانه مینوشند و مردم سایر نقاط جهان آن را یک نوشیدنی دلچسب برای تمام اوقات روز به حساب میآورند. لایهای قطور از کف شیر را روی «کاپوچینو» (Cappuccino) پیدا میکنید و اگر دوست داشتید، با اندکی شکلات قادر به دگرگون کردن طعم آن خواهید بود.
- محتوا: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + ۶۰ میلیلیتر شیر بخاردیده + ۶۰ میلیلیتر کف شیر + پودر شکلات (دلخواه)
- لیوان: فنجان کاپوچینو ۱۸۰ تا ۲۴۰ میلیلیتری
فلت وایت
«فلت وایت» (Flat White) یکی از انواع قهوه است که ابتدا توسط نیوزلندیها و استرالیاییها نوشیده میشد و شباهت زیادی به کاپوچینو دارد، اما خبری از لایه کف شیر و پودر شکلات در آن نیست. برای اینکه فلت وایت خامهایتر از کاپوچینو بشود، به جای لایههای رویی، از لایههای پایینی شیر بخاردیده استفاده میشود.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۱۲۰ میلیلیتر شیر بخاردیده
- لیوان: لیوان تامبلر ۱۸۰ میلیلیتری
کافه لاته
بسیاری عقیده دارند که قهوه خوردن را باید با نوشیدن «کافه لاته» (Cafe Latte) آغاز کرد، چون به خاطر مقدار زیاد شیر، خبری از تلخی و ترشی قهوه نیست. آنهایی که از نوشیدنیهای شیرین لذت میبرند هم معمولا سیروپ طعمدهنده را به لاته خود اضافه میکنند.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۲۴۰ تا ۳۰۰ میلیلیتر شیر بخاردیده + ۱ سانتیمتر کف شیر
- لیوان: فنجان قهوه ۱۸۰ تا ۲۷۰ میلیلیتری
موکا
«موکا» (Mocha) را میتوان ترکیبی از قهوه و شکلات داغ به حساب آورد. استفاده از پودر شکلات یا سیروپ باعث میشود طعمی غنی و خامهای به دست آید و از ترشی اسپرسو هم کم شود.
- محتوا: ۱ شات اسپرسو + ۳۰ تا ۶۰ میلیلیتر سیروپ یا پودر شکلات + ۳۰ تا ۹۰ میلیلیتر شیر بخاردیده + ۲ تا ۳ سانتیمتر کف شیر یا خامه زده شده
- لیوان: فنجان قهوه ایرلندی ۱۸۰ تا ۲۴۰ میلیلیتری
وینا
نوشیدنی «وینا» (Vienna) به روشهای مختلفی تهیه میشود، اما رایجترین شکل از آن، ترکیب اسپرسو و خامه زده شده است. خامه جای شیر و شکر را گرفته و بافت را غلیظتر میکند.
- محتوا: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + ۶۰ میلیلیتر خامه زده شده
- لیوان: فنجان اسپرسو ۱۲۰ الی ۱۵۰ میلیلیتر
آفوگاتو
«آفوگاتو» (Affogato) بیش از اینکه یک نوشیدنی قهوه معمولی باشد، یک دسر است. اما معمولا آن را به عنوان گزینهای جذاب در منوی کافیشاپها پیدا میکنید. برای تهیه آفوگاتو کافی است یک شات اسپرسو را روی یک اسکوپ بستنی وانیلی بریزید تا ترکیبی دلچسب از شیرینی و تلخی و سردی و گرمی به دست بیاید.
- محتوا: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + ۱ اسکوپ بستنی وانیلی
- لیوان: ظرف دسر ۱۵۰ تا ۲۱۰ میلیلیتری
کافه اوله
«کافه اوله» (Cafe au Lait) به جای اسپرسو، معمولا با قهوه فرنچ پرس تهیه میشود تا طعمهایی متفاوت زیر زبان بیایند. کافه اوله به جای شیر بخاردیده، از شیر جوشانده شده با نسبت ۵۰-۵۰ به قهوه تشکیل شده است.
- محتوا: ۱۵۰ میلیلیتر قهوه فرنچ پرس + ۱۵۰ میلیلیتر شیر جوشانده شده
- لیوان: لیوان قهوه ۳۶۰ میلیلیتری
آیس کافی
«آیس کافی» (Iced Coffee) یکی از آن نوشیدنیهای بسیار محبوب تابستانی است. دستورهای مختلفی برای تهیه آیس کافی پیدا میشود و در برخی از نقاط جهان، به جای آب از شیر استفاده میکنند. استفاده از سیروپهای طعمدهنده مختلف هم مطابق با سلیقه خودتان ایده خوبی خواهد بود. حتی میتوانید کار را با لایهای از کف شیر سرد روی نوشیدنی به اتمام برسانید.
- محتوا: ۶۰ میلیلیتر قهوه دم چکهای یا اسپرسو + ۱۲۰ میلیلیتر یخ + ۱۲۰ تا ۱۸۰ میلیلیتر شیر یا آب + سیروپ طعمدهنده دلخواه
- لیوان: پارچ میکسینگ ۴۲۰ میلیلیتری
